Archaeogenetic data reveal the genetic composition of 10th-century conquering Hungarians

Yazarlar

Gergely I. B. Varga
University of Szeged, Department of Genetics, Szeged, Hungary

Özet

Bu bölüm, 10. yüzyılda Karpat Havzası’nda yurt tutan Macarların biyolojik kökenini ve genetik bileşimini inceleyen ekip çalışmasının (Maróti vd., 2022) sonuçlarını sunmaktadır. Karpat Havzası’na gelen ilk göçmen kuşağın belirlenip belirlenemeyeceği, bu kişilerin nereden geldiği, nüfusun homojen olup olmadığı ve Hunlar, Avarlar ve yerel halkla nasıl bir ilişki içinde bulunduğu soruları sorulur. 10–11. yüzyıl Karpat Havzası mezarlıklarından, askerî seçkinlere ait mezarlıklardan 48 ve köy ya da halk mezarlıklarından 65 bireyin tüm genomu dizilenmiş; bu veriler 179 günümüz Avrasya popülasyonundan 1.400 bireyle ve 2.700’den fazla antik genomla karşılaştırılmıştır. Yöntemler arasında correctKin ile akrabalık çözümlemesi, temel bileşenler analizi (PCA), f3 ve f4 istatistikleri, qpAdm modellemesi ve DATES ile karışım tarihlemesi yer alır. Örneklerin çoğu yerel nüfusu temsil eden bir Avrupa klini üzerinde yer alırken bir grup Asya’ya doğru uzanan bir “fetihçi klini” oluşturur. Yakın dönemde Avrupa kökenli karışım göstermeyen on iki seçkin birey (Conq_Asia_Core) birinci kuşak göçmen olarak tanımlanır; bunlar günümüz Başkurtlarına ve Sibirya Tatarlarına en yakındır, Ural ile Altay arasındaki bir bölgeye işaret eder ve Ural dilli halklar arasında en güçlü yakınlığı Mansilerle gösterir. Modeller bu grubu, Mansilerin atalarıyla paylaşılan Geç Bronz Çağı’na ait bir “proto-Ugor” topluluğa bağlar; ardından erken Sarmatlarla (MÖ 484–112) ve geç Xiongnu ya da erken Hunlarla (MS 290–461) karışma gerçekleşmiştir. Bölüm, 10–11. yüzyıl nüfusunun çoğunluğunun yerel olduğu, göçmenlerin ise çoğunlukla bu proto-Ugor kökenli topluluktan, önemli bir kısmının da Hun ve Alan bağlantılı başka bozkır topluluklarından geldiği sonucuna varır.

Gelecek

31 Ağustos 2026

Lisans

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Varga, G. I. B. (2026). Archaeogenetic data reveal the genetic composition of 10th-century conquering Hungarians. Içinde C. Balogh & H. Aydemir (Ed.), Orta Çağ’da Türk–Macar İlişkileri Üzerine Disiplinlerarası Araştırmalar (ss. 127-138). Artsurem Publishing. https://doi.org/10.7816/28ahnn38.08