Revisiting verbal reflexivity: On the morphosyntax and argument structure of IN derived verbs in Turkish

Yazarlar

Zeynep Erdemir
İstanbul Medeniyet Üniversitesi
https://orcid.org/0009-0000-5704-9444
Ümit Atlamaz
Boğaziçi Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0003-1657-9654
Ömer Demirok
Boğaziçi Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-2536-5247

Özet

Türkçe’de dönüşlü fiilerin -Il ve -In olmak üzere iki farklı ek ile türetildiği alanyazında gözlemlenmiştir. Bu fiillerden -Il ekiye türetilenlerin yalnızca figür dönüşlülüğü ifade ettiği, -In ekiyle türetilen dönüşlülerin ise zemin dönüşlülüğü ifade ettiği savunulmuştur (Key, 2021, 2025). Biz bu çalışmada -In ekinin iki ayrı durumda daha görüldüğünü gösteriyoruz: (i) figür dönüşlülüğünün üretiminde ve (ii) dönüşlülük ifade etmeyen bazı özneli geçişsiz eylemlerde. Bu gözlemlerimize dayanarak, -In ekinin özünde, argüman getirmeyen fiil başların sesletimi olduğunu ileri sürüyoruz. Bu argüman getirmeyen fiil başlarının, Ref adını verdiğimiz ve bağlamdan anlam koşullanmasına tabi olan başın bulunduğu yapılarda ortaya çıktığını savunuyoruz.

Anahtar Sözcükler: Dönüşlü eylemler, Eylem çatısı, Türkçe

Yazar Biyografileri

Zeynep Erdemir, İstanbul Medeniyet Üniversitesi

Zeynep Erdemir, Boğaziçi Üniversitesi Dilbilimi Bölümü mezunudur. Aynı üniversitede yüksek lisans yapmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesinde Arş. Gör. olarak çalışmaktadır. 

Ümit Atlamaz, Boğaziçi Üniversitesi

Dr. Öğretim Üyesi Ümit Atlamaz, Boğaziçi Üniversitesi Dilbilim Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans derecesini 2009 yılında Boğaziçi Üniversitesi Yabancı Diller Eğitimi Bölümü'nde yüksek onur derecesi ve Dilbilim yandalı ile tamamlamış, yüksek lisansını ise 2012 yılında aynı üniversitenin Dilbilim Bölümü'nde bitirmiştir. Doktora derecesini 2019 yılında Rutgers Üniversitesi'nden, Mark C. Baker danışmanlığında yazdığı "Agreement, Case, and Nominal Licensing" başlıklı teziyle almıştır. Akademiye dönmeden önce, 2018-2021 yılları arasında Facebook ve Google'da analitik dilbilimci olarak projelerde yer almıştır. Temel araştırma alanları biçimsözdizim (uyum, durum, ergativite, değişken nesne işaretleme), anlambilim (sözcüksel anlambilim, sorular) ve Doğal Dil İşleme (ontolojiler, duygu analizi, doğal dil çıkarımı) üzerine yoğunlaşmaktadır.

Ömer Demirok, Boğaziçi Üniversitesi

Dr. Öğretim Üyesi Ömer Faruk Demirok, Boğaziçi Üniversitesi Dilbilimi Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda 2022'den bu yana Bölüm Başkan Yardımcılığı ve 2021'den beri Kafkas Dilleri Koordinatörlüğü gibi çeşitli idari görevler yürütmektedir. Lisans derecesini 2010 yılında Boğaziçi Üniversitesi Yabancı Diller Eğitimi Bölümü'nde (Dilbilim Sertifikası ile) tamamlamış, yüksek lisansını ise aynı üniversitenin Dilbilim Bölümü'nde 2013 yılında bitirmiştir. Doktora derecesini 2019 yılında Massachusetts Institute of Technology'den (MIT) "Scope Theory Revisited: Lessons from pied-piping in wh-questions" başlıklı teziyle almıştır. Temel araştırma alanları biçimsözdizim (argüman yapısı, durum, uyum) ve formal anlambilimdir (kapsam, içlemsellik, wh-anlambilimi). Çalışmaları, özellikle Türkçe, Güney Kafkas dilleri ve tehlike altındaki diller üzerine odaklanmaktadır.

 

Sayfalar

117-146

Gelecek

31 December 2025

Lisans

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Erdemir, Z. ., Atlamaz, Ümit, & Demirok, Ömer. (2025). Revisiting verbal reflexivity: On the morphosyntax and argument structure of IN derived verbs in Turkish . In O. Çınar, F. Başbuğ, & H. Aydemir (Eds.), & (Ed.), Çağdaş Dilbilim Yazıları I (Vol. I, pp. 117-146). Artsurem Publishing. https://doi.org/10.7816/imuling-15-2025-01X006