Székelys and Turks

Yazarlar

Zoltán Kordé
University of Szeged, Institute of History, Department of Medieval Studies, Szeged, Hungary

Özet

Bu bölüm, Sekellerin Türk kökenli olup olmadığı sorusunu ele almaktadır. Sekellerin kökenine ilişkin kuramlar dört grupta toplanır: Macar kökeni, askerî yardımcı halk kökeni, çifte yurt tutuş ve Hun kökeni. Árpádlar dönemine ait anlatı kaynaklarına ve belgelere dayanan bölüm, Sekel adını ‘sınır muhafızı’ ya da ‘okçu’ anlamına geldiği varsayılan eski Macarca bir meslek adından türeten görüşlerin (Hunfalvy, Benkő, Bóna) ne dilbilimce ne de kaynaklarca desteklendiğini savunur: Sınır muhafızları ewr, eur ya da speculatores olarak anılır, hiçbir zaman Sekel olarak adlandırılmaz; hukuki ve toplumsal konumları da ayrıcalıklı Sekellerinkinden belirgin biçimde ayrılır. Yazar, Sekellerin atalarını Bulgar-Türk Eskel boyuyla özdeşleştirir, (e)skel biçiminden Székely adına uzanan ses gelişimini açıklar ve Sekellerin yaklaşık 850’de Kabar birliği içinde, muhtemelen önder boy olarak Macarlara katılmış olmalarını büyük olasılık olarak görür; Kabar beyliği makamını ise Aba soyuna bağlar. Bölüm, Sekelleri İç Asya’dan Hunlarla birlikte Karpat Havzası’na getiren ve Eskel ile Kabar bağlantılarını reddeden Hakan Aydemir’in yeniden kurgusunu özetler ve iki görüşün de Türk kökeninde birleştiğini belirtir. Anonymus (yak. 1210) ile Simon Kézai’nin (yak. 1283) anlatılarını çözümleyen bölüm, Sekellerin özgün bir Attila geleneğine değil, Aba soyuyla bağlantılı daha geç bir Csaba (Çaba) geleneğine sahip olduğunu, Csaba’nın da bir Hun değil Macar tarihine ait bir figür olduğunu ileri sürer. Sonuçta Sekellerin büyük olasılıkla başlangıçta Türk olduğu, daha sonra ise Macarlaştığı vurgulanır.

Gelecek

31 Ağustos 2026

Lisans

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Kordé, Z. (2026). Székelys and Turks. Içinde C. Balogh & H. Aydemir (Ed.), Orta Çağ’da Türk–Macar İlişkileri Üzerine Disiplinlerarası Araştırmalar (ss. 99-114). Artsurem Publishing. https://doi.org/10.7816/28ahnn38.06