Early Hungarian–Turkic language contact
Özet
Bu bölüm, erken Macar–Türk dil ilişkilerini ve bu ilişkilerin araştırılma tarihini incelemektedir. İlişkilerin başlangıcı, Macarların atalarının Ugor topluluğundan ayrılıp Kuzeybatı Sibirya’nın orman-bozkır kuşağındaki anayurtlarından ayrılmalarının ardından gelen döneme yerleştirilir; yoğun ilişkiler ise Hazar Kağanlığı’nın yakınında, Don ile Kuban ırmakları arasına yerleşmelerinden sonra başlamış ve Etelköz, yurt tutuş ve Árpádlar dönemi boyunca Moğol istilasına kadar sürmüştür. Hazar dilinin Türk dilleri içindeki sınıflandırılmasına ilişkin tartışma da özetlenir. Ardından araştırma tarihi izlenir: 19. yüzyılda Vámbéry ile Budenz arasındaki “Ugor–Türk savaşı”; Türkçe alıntıları üç kronolojik katmana ayıran ve erken katmanın kaynağını Bulgar Türkçesi olarak belirleyen Gombocz’un 1912 tarihli monografisi; Ligeti’nin etimolojik incelemeleri ve 1986 tarihli monografisi; TESz ve EWUng etimoloji sözlükleri; son olarak Johanson’un kod kopyalama kuramından yararlanan Róna-Tas ile Berta’nın West Old Turkic (2011) adlı eseri. Bu esere göre erken ilişkilerde Eski Batı Türkçesinin Ogur ve Kıpçak kolları rol oynamıştır; Macarcadaki kesin 384 Eski Batı Türkçesi sözcüğün 246’sının Çuvaşçada karşılığı bulunduğundan Ogurcanın hem Hazarların hem de Bulgarların dili olduğu sonucuna varılır. Bölüm gyöngy, szél, bíró, törvény, ökör, disznó, árpa ve szőlő gibi örneklerle coğrafi ve kronolojik ses alt sistemlerini, ayrıca seçkin unvanları, kamu düzeni, hayvancılık ve bitki yetiştiriciliğine ilişkin söz varlığını gösterir. Bu verilerin, birbirini izleyen konaklama yerlerinde birkaç yüzyıl süren bir ilişkiyi yansıttığı; bu yerlerden Don–Kuban bölgesinin Macar–Türk–Alan bitki adlarıyla belirlenebildiği savunulur.
İndir
Sayfalar
Gelecek
Lisans

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.