Between the global Christian vision and the search for the lost homeland: Friar Julian’s mission to Magna Hungaria

Bu bölüm, IV. Béla’nın görevlendirdiği Macar Dominiken rahibi Julian’ın (Julianus barát) 1230’lu yıllarda Magna Hungaria’ya yaptığı misyonu ele almakta ve bu misyonun yalnızca “Doğu Macarlarını” arama girişimi olarak değil, dinî ve siyasi bağlamı içinde okunması gerektiğini ileri sürmektedir. Çalışma, misyona ilişkin iki birincil kaynağa, rahip Riccardus’un De facto Ungarie magne (yaklaşık 1236) başlıklı raporu ile Julian’ın Epistula de vita Tartarorum (yaklaşık 1238) başlıklı mektubuna dayanmakta, bunları Stephen Pow’un Latince edisyonu ve İngilizce çevirisi üzerinden kullanmaktadır. Bölüm, Julian’ın İstanbul, Matrica, Alania ve Büyük Bulgarya üzerinden İdil çevresindeki Macarca konuşan paganlara uzanan güzergâhını yeniden kurmakta; Riccardus’un onları Hristiyanlığa kazanılabilecek soydaş paganlar olarak betimlerken paganlığı barbarlıkla özdeşleştiren Orta Çağ Hristiyan ikiliğini yeniden ürettiğini göstermektedir. Raporda Vladimir Büyük Prensinin Mordvinlerin vaftizini papaya bırakmasına ilişkin anlatı da tartışılmaktadır. Julian’ın mektubundaki IV. Béla’ya yönelik Moğol ültimatomu; evrensel hâkimiyet iddiası, Kumanların ülkeden çıkarılması talebi ve göçebe ile yerleşik toplumlar arasında kurduğu karşıtlık bakımından çözümlenmektedir. Son olarak misyon, dilenci tarikatların misyonerlik faaliyetleri, 1235 tarihli Cum hora undecima papalık bullası, eskatolojik beklentiler ve IV. Béla’nın Kumanlar arasındaki misyonlar aracılığıyla Hristiyan bir doğu sınırı oluşturma siyaseti bağlamına yerleştirilmektedir. Bölüm, misyonun Dominiken misyonerliği, papalık siyaseti ve Macar sınır stratejisinin kesişiminde yer aldığı, Julian’ın raporlarının bu bağlamın biçimlendirdiği anlatılar olarak okunması gerektiği ve bu sınır rolünün Macaristan’ın sonraki Antemurale Christianitatis imgesini önceden haber verdiği sonucuna varmaktadır.