Karpat Havzası’nda Kuman elitlerinin mezar buluntuları

Bu bölüm, 13. yüzyılda Macar Krallığı’na yerleşen Kumanların seçkin tabakasına atfedilen mezarlara genel bir bakış sunmaktadır. Kumanların 1239’da ve 1246’da yeniden Macaristan’a yerleşmesi, yedi Kuman boyuna Büyük Macar Ovası’nın orta ve güney kesimlerinde tahsis edilen yerleşim bölgeleri, daha sonra oluşan özerk szék sistemi ve János Jerney ile Géza Nagy’den István Éri’ye ve Csengele-Bogárhát kazısına uzanan araştırma tarihi özetlenmektedir. Ardından Kuman boy ve soy aristokrasisine ait, bugüne kadar bilinen ve Kiskunság’ın güneyinde yoğunlaşan on beş pagan ritüelli mezar buluntu topluluğu (on iki erkek, üç kadın mezarı) katalog hâlinde tanıtılmaktadır. Bu mezarlar defin gelenekleri, mezar yönleri, niş mezar yapısı, atlı gömü, at binit takımları, silahlar ve zırhlar, kemerler ve takılar bakımından değerlendirilmekte; Aziz László efsanesini konu alan Orta Çağ duvar resimleri ile Kuman taş heykelleri karşılaştırma malzemesi olarak kullanılmaktadır. Buluntular üç gruba ayrılmaktadır: en büyük grubu oluşturan doğu kökenli, bozkır kültürüne ait eserler; en belirgin biçimde Balotapuszta kadın mezarında görülen Bizans etkili eserler; şövalye tipi kemerler, kılıçlar ve baltalar gibi Latin Hristiyan kültürüyle ilişkili eserler. Bölüm, bu mezarların Macaristan’daki Kuman elitinin ilk iki kuşağını temsil ettiği ve pagan gömme geleneğinin 13. yüzyılın sonunda ortadan kalkmasının elitin Macar toplumuna eklemlenmesini yansıttığı sonucuna varmaktadır. Kiskunhalas-Fehértó, Kiskunhalas-Alsóbodoglár ve Kelebia’dan bilinen Orta Çağ hazineleri ise sonraki kuşakların daha mütevazı servetini ve Orta Çağ Macar kültürüne asimilasyonlarını göstermektedir.