Morphological processing of Turkish derived words: Does bilingualism affect the processing route?
Özet
Dil konuşucularının ikinci bir dilde yetkin hale gelince ana dilleriyle ilgili farklı işlemleme örüntüleri geliştirebilecekleri öne sürülmüştür. Bu alandaki çalışmaların çoğu konuştukları ana dil yaşadıkları toplumda bir azınlık dil olan miras dil konuşucuları ile yürütülürken, konuştukları ana dil yaşadıkları toplumdaki çoğunluk dil olan katılımcılar ile yapılan çalışmaların sayısı çok azdır. Az sayıdaki bu çalışmalar ise, ikinci bir dilde yüksek düzeydeki yetkinliğin ana dilin çoğunluk dil olduğu ortamlarda bile ana dilin işlemlenmesini etkileyebileceğini göstermektedir (van Hell & Dijkstra, 2002; Uygun & Gürel, 2020). Bu çalışmanın amacı ileri düzeyde İngilizce bilen ve İngilizceyi ileri yaşta öğrenen Türkçe-İngilizce iki dilli konuşucularının Türkçede yapım ekleriyle üretilmiş sözcükleri nasıl işlemlediklerini araştırmaktır. 61 tek dilli Türkçe konuşucusu ile 46 Türkçe-İngilizce iki dilli konuşucusu maskelenmiş hazırlama deneyi kullanılarak test edilmiştir. Çalışmada kullanılan sözcükler (i) anlamsal olarak geçirimli (dalga – DAL, –ga yapım eki olarak işlev göstermektedir), (ii) anlamsal olarak geçirimsiz (karga – KAR, –ga yapım eki gibi görünmesine rağmen bu işlevi göstermemektedir) ve (iii) örtüşük yazılımlı sözcüklerden (devre – DEV, –re mevcut bir yapım eki değildir) oluşmaktadır. Sonuçlar Türkçede yapım ekleriyle türetilmiş sözcüklerin biçimbilimsel işlemlenmesinde iki grup arasında bir fark olmadığını göstermektedir. Her iki grupta yer alan katılımcılar anlamsal olarak geçirimli ve geçirimsiz sözcükleri biçimbirim bileşenlerine ayırarak işlemlerken, örtüşük yazılımlı sözcüklerde ise bu çözümleme gözlenmemiştir. Bu sonuçlar, hem tek dilli hem de iki dilli katılımcıların yapım ekleriyle üretilmiş sözcükleri biçimbirim bileşenlerine ayırırken anlamsal geçirimlilikten etkilenmediklerini göstermektedir. Bu durum, ikinci bir dilde yüksek düzeyde yeterliliğe sahip olmanın ana dilin biçimbilimsel işlemlenmesini etkilemediği anlamına gelmektedir.
Anahtar Sözcükler: Türkçede yapım ekleri, Biçimbilimsel işlemleme, Anlamsal geçirimlilik, Ana dil, İkinci dili geç öğrenen ve bu dili ileri düzeyde bilen iki dilliler
Sayfalar
Gelecek
Lisans
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
